Literatuurmuseum

Den Haag – Literatuurmuseum

In Den Haag staat pal naast het centraal station een wit gebouwencomplex waarin een aantal instellingen zijn ondergebracht. Het Nationaal Archief, de Koninklijke Bibliotheek en het Literatuurmuseum.

Het Literatuurmuseum verzamelt handschriften, brieven, knipsels, illustraties en schrijversportretten die betrekking hebben op de Nederlandse literatuur van na 1750. Door tentoonstellingen, evenementen en publicaties maakt het museum de wereld achter de schrijver en zijn werk toegankelijk.

Het museum is in de periode 2007-2010 grondig verbouwd. De heropening vond plaats op 4 maart 2010. De opening van het vernieuwde kinderboekenmuseum volgt in december 2010.

lm-pantheon-1.jpg

Vaste tentoonstelling: Het Pantheon, 100 schrijvers – 1000 jaar literatuur
Voor het eerst zijn in één tentoonstelling Nederlandse en Vlaamse schrijvers vanaf de middeleeuwen tot heden te bewonderen. Het Pantheon is een ode aan de het literaire erfgoed van de Lage Landen. Van Anna Bijns tot Jan Wolkers, van P.C. Hooft tot Anne Frank. De tentoonstelling brengt alle hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur in de meest brede zin bijeen.

lm-schrijversgalerij.jpg

Nationale Schrijversgalerij
Van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman, van Louis Couperus tot Judith Herzberg en van De Schoolmeester tot Toon Tellegen; sta oog in oog met schrijvers van toen en nu. Bejubeld, verguisd of vergeten. Alfabetisch op schrijversnaam zijn meer dan 500 portretten te zien. Was deze collectie voor de verbouwing wat uit het zicht op een bovenverdieping, nu is de verzameling prominent aanwezig op dezelfde verdieping als het Pantheon.

Wisselexposities
Naast de vaste opstelling worden regelmatig tentoonstellingen georganiseerd. Na de opening in 2010 was de eerste expositie ‘Charlotte Mutsaers. Paraat met pen en penseel’, van 2 april tot 29 augustus 2010.
Bij deze tentoonstellingen worden begeleidende publicaties verzorgd.

lm-studiezaal.jpgStudiezaal
Voor studie en onderzoek is er de studiezaal. Hier treft u een uitgebreide verzameling vakliteratuur en een groot knipselarchief aan. Soms is voorafgaande toestemming nodig voor het inzien van bepaalde archieven.

Een indruk van de omvang van het aanwezige materiaal:

  • gegevens over meer dan 6.000 auteurs
  • 600.000 knipsels
  • 1,2 miljoen brieven
  • 300.000 handschriften
  • 70.000 foto’s
  • 2500 schilderijen en tekeningen

De winkel
Het Literatuurmuseum geeft diverse publicaties uit, zoals de Schrijversprentenboeken die als catalogi bij de tentoonstellingen dienen, de reeks Achter het Boek, die briefwisselingen tussen literatoren bevat, videodocumentaires onder de naam Schrijvers in Beeld, het tijdschrift Zacht Lawijd en prentbriefkaarten.

Informatie
Literatuurmuseum
Prins Willem-Alexanderhof 5, Den Haag
Telefoon: 070-3339666

dinsdag t/m vrijdag 10.00 tot 17.00 uur
weekend en feestdagen 12.00 tot 17.00 uur

www.literatuurmuseum.nl

Geschiedenis
Het begint in de jaren 1920-1925. Op 25 augustus 1923 werd in het Haags gemeentehuis een ‘Eerste Nederlandsche Tentoonstelling voor Letterkunde’ geopend. Het werd een enorm succes. De tentoonstelling werd daardoor ook in uitgebreidere vorm in Amsterdam gehouden. Toen al ontstond het idee voor een ‘Museum voor Letterkunde’.

In het gemeente-archief van Den Haag werd materiaal verzameld en er ontstaat een ‘Letterkundige Verzameling’. De collectie groeide gestaag en er werden regelmatig tentoonstellingen (op diverse locaties) georganiseerd.

Na de oorlog werd het idee van een museum of studiecentrum weer opgepakt en op 18 december 1953 werd een stichting opgericht onder de naam ‘Nederlands Letterkundig Museum en Documentatiecentrum’.
De stichting en de verzameling werden ondergebracht op de bovenverdieping van het oude Haagse stadhuis aan de Groenmarkt. In 1965 kon er na jaren van groeiend ruimtegebrek worden verhuisd naar een pand in de Juffrouw Idastraat.
De huisvestingsperikelen hebben altijd een grote rol gespeeld in het bestaan van de stichting. Op zeker moment kwam er zicht op nieuwbouw voor de Koninklijke Bibliotheek en daarin zou het museum kunnen worden ondergebracht.

Na veel verwikkelingen werd op 20 april 1985 het Letterkundig Museum geopend met de permanente tentoonstelling “’t Is vol van schatten hier…“. In 1997 werd deze vaste expositite vervangen door een nieuwe opstelling: Gaan waar de woorden gaan, 250 jaar Nederlandse literatuur. Deze tentoonstelling bleef als vaste expositie bestaan tot 2007, het jaar waarin de grote verbouwing begon.

In 1990 verscheen een nota ‘een museum voor de jeugdliteratuur’. Dit leidde tot het Kinderboekenmuseum, geopend op 8 december 1994, in het gebouw van het Letterkundig Museum. Dit werd een succesvolle aanvulling op het centrum en zorgde voor heel wat extra bezoekers.

Eind 2016 werd de naam Letterkundig Museum vervangen door Literatuurmuseum. De aanduiding ‘Literatuurmuseum’ doet meer recht aan het werkterrein van het museum, literatuur in de brede betekenis van het woord. Daarnaast is de naamsverandering ingegeven door de populariteit van het begin 2016 door de organisatie gelanceerde Literatuurmuseum.nl; een online platform waar grote en kleine verhalen uit de Nederlandse literatuur tot leven worden gebracht aan de archieven die de stichting beheert.

lm-cover-boek.jpgBoek
De geschiedenis van het Letterkundig Museum, over de huisvesting, het personeel, het verwerven van collecties en archieven, de tentoonstellingen, de eigen publicaties, enz. is uitvoerig beschreven in het boek van Nop Maas “Werken voor de eeuwigheid. Een geschiedenis van het Letterkundig Museum“. (Meulenhoff, Manteau, 2004). Het boek is alleen nog tweedehands te koop.